Kradzież w akademiku, groźby, nękanie czy gorsze rzeczy – nikt nie planuje, że zostanie ofiarą przestępstwa, a gdy już do tego dojdzie, trudno ogarnąć, od czego zacząć. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało poradnik, który porządkuje to krok po kroku: gdzie zgłosić sprawę, jakie prawa ma pokrzywdzona i gdzie dostanie bezpłatną pomoc – a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak wygląda zgłoszenie przestępstwa i co ci wtedy przysługuje.
Zgłoszenie przestępstwa składa się w najbliższej jednostce Policji. Poradnik Ministerstwa Sprawiedliwości radzi, by opisać zdarzenie możliwie dokładnie: co się stało, kiedy i kto mógł to widzieć. Po zgłoszeniu pokrzywdzona dostaje pisemne pouczenie o swoich prawach i obowiązkach, do którego warto wracać w trakcie całego postępowania.
Nie każde przestępstwo jest ścigane w ten sam sposób, a od tego zależy, co musisz zrobić sama. Poradnik wyróżnia trzy grupy.
Przy oskarżeniu prywatnym można poprosić o zwolnienie z kosztów albo o to, by prokurator objął sprawę ściganiem z urzędu.
Jeśli doszło do obrażeń, poradnik każe iść do lekarza: do ośrodka zdrowia, a w nagłych przypadkach do nocnej pomocy, na SOR lub ostry dyżur. Lekarz powinien opisać rodzaj, wielkość i miejsce obrażeń. Pomocne są też zdjęcia zrobione samodzielnie. Zaświadczenie lekarskie, czyli obdukcja, nie jest opinią biegłego, a jego wykonanie jest odpłatne. Opinię sądowo-lekarską zlecają Policja lub prokurator.
Pokrzywdzona nie jest w procesie tylko świadkiem. Ma konkretne prawa, z których warto korzystać.
W sprawach o zgwałcenie oraz o przestępstwa z art. 198 i 199 Kodeksu karnego obowiązują dodatkowe zabezpieczenia. Pokrzywdzoną przesłuchuje się co do zasady jeden raz, a obraz i dźwięk są rejestrowane. W przesłuchaniu uczestniczy biegły psycholog, a odbywa się ono w „przyjaznym” pomieszczeniu. Przy ponownym przesłuchaniu stosuje się wideokonferencję, a na żądanie pokrzywdzonej biegły ma być tej samej płci.
Sąd lub prokurator mogą zastosować środki zapobiegawcze, między innymi dozór Policji z zakazem kontaktowania się z pokrzywdzoną lub zbliżania się do niej. Jeśli sprawca łamie taki środek albo utrudnia jego wykonanie, trzeba zastosować inny, często surowszy.
Z Sieci Pomocy Osobom Pokrzywdzonym, finansowanej z Funduszu Sprawiedliwości, można dostać między innymi pomoc prawną, psychoterapię, pomoc psychiatryczną i psychologiczną oraz zakwaterowanie lub schronienie. Linia Pomocy Pokrzywdzonym działa całą dobę i anonimowo: +48 222 309 900, adres e-mail info@numersos.pl. Można też umówić spotkanie w placówce. Listę ośrodków znajdziesz na stronie funduszsprawiedliwosci.gov.pl, a zapisy do punktów nieodpłatnej pomocy prawnej – na stronie np.ms.gov.pl/zapisy.
Zgłoszenie przestępstwa nie kończy się na wizycie na komisariacie. Zaczyna się od pouczenia o prawach, a dalej możesz mieć pełnomocnika, ubiegać się o odszkodowanie i korzystać z bezpłatnego wsparcia prawnego oraz psychologicznego. Warto wiedzieć o tym, zanim będzie potrzebne – zwłaszcza że część spraw trzeba zgłosić samodzielnie, a nie tylko czekać na reakcję służb.
5 pytań · minuta
